Ana içeriğe geç

Docker Nedir?

Klasik olarak bir tanımla başlamamız gerekirse Docker, dünyada en çok kullanılan yazılım konteynerleştirme platformudur. Konteynerleştirme konteyner içine koyma anlamına gelir. Docker, Linux Kernel’e 2008 yılında eklenen Linux Containers (LXC) üzerine kurulu bir teknolojidir. LXC, Linux’da aynı işletim sistemi içerisinde birbirinden izole olmuş bir biçimde çalışan Container’lar (Linux tabanlı sistemler) sağlamaktadır. Anlaşıldığı üzere LXC, işletim sistemi seviyesinde bir sanallaştırma (virtualization) altyapısı sunmaktadır. Container’lar içerisinde aynı işletim sistemi tarafından çalıştırılan process’lere, LXC tarafından işletim sisteminde sadece kendileri koşuyormuş gibi düşünmeleri için bir sanallaştırma ortamı sağlanmıştır. LXC, Container’lara işletim sistemi tarafından sunulan dosya sistemi, ortam değişkenleri (Environment Variable), vb fonksiyonları her bir Container’a özgü olarak sağlar. Aynı işletim sistemi içerisinde çalışmalarına rağmen Container’lar birbirlerinden izole edilmişlerdir ve birbirleri ile istenmediği müddetçe iletişime geçemezler. İletişim kısıtlamasının bir amacı da Container’larının güvenliğini aynı Host üzerindeki diğer Container’lara karşı da korumaktır.

Docker, uygulamalarınızı hızla derlemenize, test etmenize ve dağıtmanıza imkan tanıyan bir yazılım platformudur. Docker, yazılımları kitaplıklar, sistem araçları, kod ve çalışma zamanı dahil olmak üzere yazılımların çalışması için gerekli her şeyi içeren container adlı standartlaştırılmış birimler halinde paketler. Docker'ı kullanarak her ortama hızla uygulama dağıtıp uygulamaları ölçeklendirebilir ve kodunuzun çalışacağından emin olabilirsiniz.

Docker Nasıl Çalışır?

VMware, Xen, Hyper-V gibi Hypervisor’ler (sanallaştırma platformları), yönettikleri fiziksel veya sanal bilgisayarlar üzerine farklı işletim sistemleri kurulmasına olanak tanımaktadırlar. Günümüzde veri merkezleri (data center) çok büyük oranda sayılan Hypervisor’ler tarafından sanallaştırılmışlardır, Cloud (Bulut) olarak adlandırılan kavramın altyapı kısmını oluşturan geniş veri merkezleri tamamıyla Hypervisor’ler tarafından yönetilmektedir. Hypervisor platformları sayesinde fiziksel olarak işletilen güçlü sunucular, ihtiyaç ölçüsünde farklı işletim sistemleri (kimi zaman hem Windows hem de Linux aynı fiziksel sunucuda) kurularak kolaylıkla işletilebilmektedir. Sanallaştırılan farklı işletim sistemlerinin, Hypervisor tarafından fiziksel sunucu üzerinde kendisine sağlanan disk bölümlerine kurulması gerekmektedir. LXC’nin Hypervisor’e göre sağladığı avantajların en önemlilerinden birisi aynı işletim sistemi içerisinde sunabilmesidir. Hypervisor bazlı sanal sunucuların hepsinin kendine ait Guest işletim sistemi bulundurması gereklidir, LXC’de ise Container’lar Host’un işletim sistemini kullanırlar yani bir işletim sistemini ortak olarak kullanırlar. Bahsedilen çerçevede Virtual Machine (Sanal Sunucu) ve Docker Container’ların yapısı aşağıdaki gibidir.

Sanal Sunucu Mimarisi
Docker Container Mimarisi

Container teknolojisi ile Hypervisor teknolojisine göre sanallaştırma için gerekli disk alanından önemli bir tasarruf sağlanmaktadır. Sanal olarak koşturulan işletim sistemlerinin her birinin 7GB disk alanı, 2GB RAM ve 1 Core gerektirdiğini düşünelim. Hypervisor’lerle 64 core’luk işlemciye sahip bir bilgisayara 20 adet sanal sunucu kurmak istediğimizde 20 x 7GB = 140GB bir disk alanı, 20 x 2GB = 40GB RAM ve 20 x 1 = 20 Core’a ihtiyacımız olacaktır ve bu kaynakların tamamı sadece işletim sistemi için kullanılacak olan kaynaklardır. 20 adet sanal sunucu kurmak yerine LXC ile sanallaştırma yaptığımızda ise sadece 7GB’lık bir disk alanı, 2GB RAM ve 1 Core bize yeterli olacaktır.

Hyporvisor’lerle yapılan sanallaştırma her bir işletim sisteminin ayrı ayrı bakımının (güncellemelerin ve güvenlik yamalarının) yapılması gerekmektedir. Tek işletim sistemi içerisinde LXC kullanılarak yapılan sanallaştırmada ise bir işletim sisteminin bakımı yapılarak daha ekonomik bir yapı sunulur. LXC ile Hyporvisor’ler arasındaki farklar biraz daha uzatılabilir ancak bizi esas konumuzdan uzaklaştırır. Temel olarak LXC, Container açısından standart bir Linux kurulumundan hiçbir farklı olmayan fakat aynı çekirden (kernel) üzerinde koşan bir ortam sağlamaktadır. LXC 2008 yılında ortaya çıkmasına ve kendisine farklı alanlarda ciddi kullanım alanı bulmasına rağmen onu hakettiği geniş kitlelerle buluşturan 2013 yılında ortaya çıkan Docker’dır.